Okul öncesi öğretmenleri için sosyal duygusal öğrenme becerileri temelli sınıf yönetimi müdahale programının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi

Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerine yönelik çağdaş sınıf yönetimi yaklaşımları ile sosyal duygusal öğrenme becerileri temelli bir “Sınıf Yönetimi Müdahale Programı”nın geliştirilmesi, uygulanması ve etkililiğinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırma süreci, Tasarım ve Geliştirme Araştırması (TGA) yaklaşımı doğrultusunda, ADDIE modeli temel alınarak çok aşamalı biçimde yapılandırılmıştır. İhtiyaç belirleme aşamasında nitel araştırma modeli kapsamında durum çalışması deseni; tasarım ve geliştirme aşamasında ise Taba-Tyler Program Geliştirme Modeli doğrultusunda eğitim modülleri, öğrenme yaşantıları ve materyaller geliştirilmiştir. Pilot uygulama da durum çalışması desenine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Uygulama ve değerlendirme aşamasında ise eşzamanlı üçgenleme desenine dayalı karma yöntem kullanılmıştır. Programın etkililiğini değerlendirmek amacıyla son test kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmış; süreci derinlemesine incelemek üzere nitel veri toplama süreci de durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın her aşamasında farklı katılımcı grupları yer almış; ihtiyaç belirleme aşamasında 12, pilot uygulamada 6, uygulama ve değerlendirme aşamasında ise 24 okul öncesi öğretmeni (12 deney, 12 kontrol) çalışmaya dâhil edilmiştir. Birinci aşamada öğretmenlerin sınıf yönetimi ve sosyal duygusal öğrenmeye ilişkin farkındalıkları ve ihtiyaçları belirlenmiş; ikinci aşamada bu ihtiyaçlara yönelik eğitim modülleri geliştirilmiştir. Üçüncü aşamada deney grubuna eğitim verilmiş; ardından sekiz haftalık sınıf içi etkinlik uygulamaları ve mentörlük süreci yürütülmüştür. Dördüncü aşamada ise nitel ve nicel veri toplama araçlarıyla programın etkililiği değerlendirilmiştir. Nicel veriler SPSS 22.0 programında Mann-Whitney U testiyle; nitel veriler ise MAXQDA yazılımıyla içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, geliştirilen müdahale programının öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri ile sosyal-duygusal yeterliklerini çok boyutlu olarak geliştirdiğini ortaya çıkarmıştır. Programın, öğretmenlerin önleyici ve çocuk merkezli sınıf yönetimi stratejileri geliştirmelerine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin sosyal duygusal öğrenme becerilerindeki gelişim, sınıf ortamında çocukların sosyal-duygusal vii gelişimini destekleyen uygulamaların yaygınlaşmasını sağlamış; bu sayede çocukların sosyal-duygusal becerilerinde, davranışsal uyumlarında ve sınıf atmosferinde olumlu dönüşümler gözlemlenmiştir. Mentörlük sürecinin ise bu dönüşümü destekleyerek, öğretmenlerin farkındalık ve uygulama yeterliklerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.